Przejdź do treści

Kategorie kosztów

Podział kosztów na surowce, media, usługi i inne - z automatem po dostawcy.

Ostatnia aktualizacja: 2026-09-13

Po co dzielić koszty na kategorie

Kategoria mówi, na co poszły pieniądze: czy to były surowce do wypieku, czy rachunek za prąd, czy nowy piec. Dzięki temu widzisz, gdzie faktycznie uciekają pieniądze, zamiast patrzeć na jedną wielką kwotę „koszty”. Kategorie działają zarówno dla faktur pobranych z KSeF i zeskanowanych, jak i dla kosztów dodanych ręcznie, a rodzaj kategorii zasila próg rentowności.

  • Wiesz, ile miesięcznie idzie na surowce, a ile na media
  • Łatwiej porównać okresy i wychwycić nietypowy wydatek
  • Ten sam podział obejmuje wszystkie koszty, niezależnie od tego, skąd trafiły do systemu

Gotowe kategorie dla cukierni

Zestaw jest przygotowany pod piekarnię i cukiernię, więc zwykle nie trzeba niczego dodawać. Kategorie są pogrupowane według rodzaju kosztu - to od rodzaju zależy, jak kategoria liczy się w progu rentowności.

  • „Koszt bezpośredni” (rośnie razem ze sprzedażą): Surowce i towar, Opakowania
  • „Koszt stały” (płacisz niezależnie od sprzedaży): Media, Czynsz i lokal, Usługi obce, Transport i paliwo, Marketing i reklama, Serwis i naprawy, Podatki i opłaty
  • „Inwestycja” (wydatek jednorazowy): Sprzęt i wyposażenie
  • „Pozostałe”: Inne - dla wszystkiego, co nie pasuje do powyższych

Podział na koszty bezpośrednie i stałe nie jest ozdobą - koszty stałe wchodzą do progu rentowności, bezpośrednie obniżają marżę, a inwestycje zostają poza progiem.

Automatyczne przypisywanie po dostawcy

Kategorię pojedynczej faktury ustawiasz na jej stronie szczegółów w polu „Kategoria kosztu”. Domyślnie wybór jest zapamiętywany dla dostawcy - pod polem widzisz „Kolejne faktury od tego dostawcy trafią do tej kategorii.” Każda następna faktura tej firmy, również pobrana automatycznie z KSeF, trafi do tej samej kategorii. Jeśli chcesz zmienić tylko jeden dokument, zaznacz „Tylko ta faktura”.

  • Raz przypisujesz hurtownię do „Surowce i towar”, reszta dzieje się sama
  • Kategorię zawsze możesz zmienić na pojedynczej fakturze
  • „Tylko ta faktura” - zmiana bez ruszania reguły dla dostawcy
  • „Bez kategorii” - usuwa przypisanie

Jeśli w jednej hurtowni kupujesz i surowce, i sprzęt, przy nietypowej fakturze zaznacz „Tylko ta faktura” - reguła dla dostawcy zostanie bez zmian.

Przypisywanie wielu faktur naraz

Na liście faktur w zakładce „Zakupowe” przy każdym wierszu jest pole zaznaczenia. Po zaznaczeniu nad tabelą pojawia się pasek „Zaznaczono N faktur” z przyciskami. To najszybszy sposób na uporządkowanie zaległych dokumentów po pierwszym pobraniu z KSeF.

  1. 1Otwórz „Faktury” i przejdź na zakładkę „Zakupowe”
  2. 2Zaznacz faktury polami wyboru - kliknięcie z klawiszem Shift zaznacza cały zakres od poprzednio klikniętej, a pole w nagłówku zaznacza wszystkie na stronie
  3. 3Jeśli kolejne faktury tych dostawców mają trafiać do tej samej kategorii, zaznacz „Zapamiętaj dla tych dostawców”
  4. 4Kliknij „Przypisz kategorię” i wybierz kategorię z listy
Lista faktur zakupowych z trzema zaznaczonymi wierszami i paskiem Zaznaczono 3 faktur z przyciskami Opłacone, Nieopłacone, polem Zapamiętaj dla tych dostawców i przyciskiem Przypisz kategorię
Pasek nad tabelą pojawia się po zaznaczeniu pierwszej faktury.

Przy masowym przypisywaniu reguły dla dostawców NIE zapisują się automatycznie - inaczej niż na pojedynczej fakturze. Zaznacz „Zapamiętaj dla tych dostawców”, jeśli tego chcesz.

Masowe oznaczanie faktur jako opłacone

Ten sam pasek ma przyciski „Opłacone” i „Nieopłacone” - oznaczasz zaznaczone faktury jako opłacone albo cofasz takie oznaczenie. Działa dla faktur sprzedażowych i zakupowych, przydaje się, gdy po wyciągu bankowym odhaczasz kilkanaście dokumentów naraz.

Własne kategorie

Jeżeli gotowe kategorie nie oddają specyfiki Twojej firmy, dodasz własne w rozwijanej sekcji „Kategorie kosztów” na samym dole zakładki Finanse. Gotowe kategorie są oznaczone jako „Systemowa” i nie da się ich usunąć, żeby nie rozsypać istniejących przypisań.

  1. 1W zakładce „Finanse” rozwiń sekcję „Kategorie kosztów” na dole strony
  2. 2W części „Dodaj własną kategorię” wpisz „Nazwa kategorii”, np. Leasing samochodu
  3. 3Wybierz „Rodzaj kosztu”: „Koszt bezpośredni”, „Koszt stały”, „Inwestycja” albo „Pozostałe”
  4. 4Kliknij „Dodaj”
Rozwinięta sekcja Kategorie kosztów na dole zakładki Finanse z grupą Koszt bezpośredni i opisem rodzaju kosztu
Sekcja jest zwinięta domyślnie - to ustawienie, do którego wraca się rzadko.

Własną kategorię usuwasz ikoną kosza i potwierdzasz drugim kliknięciem „Potwierdź”. Faktury z tej kategorii zostają, tylko bez przypisania.

Gdzie zobaczysz kategorię

Kategorię ustawiasz na stronie szczegółów faktury zakupowej („Kategoria kosztu”) oraz w tabeli kosztów dodanych ręcznie (lista „Kategoria”). Na liście faktur możesz włączyć kolumnę „Kategoria” przyciskiem „Kolumny” - domyślnie jest ukryta, żeby nie zaśmiecać widoku.

Struktura kosztów - na co idą pieniądze

W zakładce Finanse, pod progiem rentowności, jest sekcja „Struktura kosztów”. Pokazuje sumę „koszty netto w okresie” ze zmianą „vs poprzedni okres”, podział „Wg kategorii” z paskami udziału, podział „Wg rodzaju kosztu” oraz listę „Najwięksi dostawcy” (pięciu największych). Liczymy na kwotach netto, bo VAT czynny podatnik odlicza - brutto zawyżałoby realny koszt prowadzenia firmy.

  • Udział procentowy każdej kategorii w kosztach okresu
  • Zmiana każdej kategorii względem poprzedniego okresu
  • Podział na koszty bezpośrednie, stałe i inwestycje
  • Pięciu największych dostawców z kwotami i udziałem
  • Uwaga „N dokumentów bez kategorii”, gdy część dokumentów nie ma jeszcze przypisania
Sekcja Struktura kosztów za wrzesień 2026: suma kosztów netto ze zmianą względem poprzedniego okresu, paski udziału kategorii Czynsz i najem, Media, Leasing i raty, Księgowość, Marketing, Ubezpieczenia oraz listy Wg rodzaju kosztu i Najwięksi dostawcy
Paski pokazują udział każdej kategorii, a strzałki zmianę względem poprzedniego okresu.

Analiza kosztów jest w Finansach, a nie w Analityce, bo to informacja właścicielska - widać w niej ceny od dostawców i strukturę wydatków.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę kategoryzować wszystkie faktury?
Nie. Faktury bez kategorii działają normalnie - po prostu nie wejdą do struktury kosztów ani do progu rentowności. Warto jednak przypisać kategorie głównym dostawcom, bo wtedy reszta dzieje się automatycznie.
Zmieniłem kategorię, ale stare faktury zostały w poprzedniej. Dlaczego?
Zmiana reguły dla dostawcy dotyczy kolejnych faktur. Wcześniejsze dokumenty zachowują to, co miały przypisane - dzięki temu zestawienia za zamknięte okresy nie zmieniają się po fakcie.
Czy kategorie mają wpływ na wyliczenie VAT?
Nie. Szacunek VAT liczy się z kwot na dokumentach niezależnie od kategorii. Kategorie służą strukturze kosztów i progowi rentowności.